نمایش محتوا نمایش محتوا

دیدنیهای استان زنجان:

نام

نشانی

بازار تاریخی  

زنجان – خ امام – سبزه میدان

مسجد جامع ( سید ) 

زنجان – خ امام – سبزه میدان

مسجد چهلستون  

زنجان – خ امام – داخل بازار بالا

مسجد میرزایی ( چهارمحرابه )

زنجان – خ امام – داخل بازار پایین

مسجد ولیعصر ( ملا)

زنجان – خ امام – واقع در بافت قدیم بازار

مسجد آقاسید فتح اله

زنجان – خ امام – کوچه آقا سید فتح اله

امام زاده سید ابراهیم (ع)

زنجان – خ امام

موزه رختشویخانه

زنجان – خ سعدی وسط

موزه آثار شهدا ( بنای توفیقی )

زنجان – خیابان خواجه نصیر طوسی

کاروانسرا سنگی

زنجان – کمربندی خیام – روبروی راه آهن

سرای دخان

زنجان – محله مسگرهای بالا به موازات بازار

بنای ذوالفقاری

زنجان – خیابان 7 تیر

بنای دارایی

زنجان – خیابان طالقانی

چایخانه سنتی حاج داداش

زنجان – خیابان امام – داخل بازار پایین

پل تاریخی سردار

ضلع جنوب غربی زنجان – برروی زنجان رود

پل تاریخی سید محمد ( حاج سلمان )

ضلع جنوب شرقی زنجان – برروی زنجان رود

پل تاریخی میر بهاء الدین

جنوب زنجان برروی زنجان رود

کوشک ( خانه باغ ) معین

در میان مزارع و باغهای جنوب غرب شهرزنجان

چشمه آب معدنی وننق

21 کیلومتری جاده زنجان – میانه

غار تاریخی گلجیک

35 کیلومتری جنوب غربی زنجان

مجموعه تاریخی گنبد سلطانیه

شهرسلطانیه شهرستان ابهر

آرامگاه مولا حسن کاشی

شهرسلطانیه شهرستان ابهر

مقبره شیخ براق بابا ( چلبی اوغلی )

شهرسلطانیه شهرستان ابهر

یادمان معماری صخره ای داش کسن

5 کیلومتری جنوب شرقی راستای ویر – سلطانیه – شهرستان ابهر

آرامگاه مولانا قطب الدین ابهر ( پیراحمد زهرنوش ابهر )

داخل شهر ابهر

مسجد جامع قروه

روستای قروه – شهرستان ابهر

امامزاده اسماعیل شناط

شناط – شهرستان ابهر

بقعه شاهزاده زیدالکبیر

منتهی الیه سمت شرقی شهر ابهر

بقعه امامزاده یحیی

صائین قلعه – شهرستان ابهر

بقعه امامزاده عبدالخیر

روستای قروه – شهرستان ابهر

مدرسه علمیه هیدج

شهر هیدج – شهرستان ابهر

غار کتله خور 

روستای گرماب – شهرستان خدابنده

مسجد جامع سجاس

سجاس – 12 کیلومتری شمال غربی خدابنده

بقعه قیدار نبی (ع)

داخل شهر قیدار ( خدابنده )

چشمه آب گرم گرماب

جنوب شرقی قیدار

قلعه بهستان

جنوب شرقی روستای بهستان – شهرستان ماهنشان

قلعه ارزه خوران ( مهر)

شمال شرقی روستای ارزه خوران – شهرستان ماهنشان

یاستی قلعه

روستای یاستی قلعه – انگوران – شهرستان ماهنشان

دودکش جن

در مجاورت جاده زنجان – ماهنشان – نرسیده به روستای ایلی بلاغ

حمام یان یان

مرکز شهر خرمدره

چهارطاقی موسوم به آتشکده تشویر

15 کیلومتری گیلوان – شهرستان طارم

چهارطاقی موسوم به آتشکده الزین

روستای الزین – گیلوان – شهرستان طارم

غار خرمنه سر

روستای شاه نشین – گیلوان – شهرستان طارم

چشمه آب معدنی الله بلاغی

روستای ماهان – شهرستان طارم

مسجد جامع قلابر

روستای قلابر- شهرستان ایجرود

روستای تاریخی خوئین

کلومتر 60 جاده زنجان به بیجار – روستای خوئین شهرستان ایجرود

میل خوئین

داخل روستای خوئین

چشمه آب گرم روستا آرکوین

جاده زنجان - بیجار

بازار زنجان

ساختن بازار زنجان در دوران آقا محمدخان قاجار آغاز و در سال ۱۲۱۳ در زمان فتحعلی شاه قاجار خاتمه یافته و مساجد و سرا‌ها و گرمابه‌ها در سال ۱۳۲۴ به آن اضافه شده است. مجموعه بازار قدیمی به صورت یک خط مستقیم به عنوان بازار بالا و پایین به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم شده است. این بازار طویل‌ترین بازار ایران است.

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

رخت‌شوی‌خانه

 

بنای رخت‌شوی‌خانه یا مجموعه تاریخی رخت‌شوی‌خانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان احداث شده ‌است. مردم شهر لباس و رخت خود را در آن محل می‌شسته‌اند. این بنا در حال حاضر به عنوان موزه مردم‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. زمین این بنا توسط علی اکبر خان توفیقی اولین شهردار وقت زنجان خریداری شد و در سال ۱۳۴۵ ه‍. ق توسط او ساخته شده است.

 

 

 

دودکش جن

دودکش جن که در اصلاح زمین‌شناسی "هودو" (Hoodoo) نامیده می‌شود در حقیقت به نوعی از فرسایش گفته می‌شود که بر اثر آن مناره‌های طویلی از رسوبات و سنگ‌ها از لایه‌های ابتدایی باقی می‌مانند. نمونه‌ای از این پدیده طبیعی در زنجان وجود دارد.

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

برای دیدن این آثار می‌توانید از جاده آببر به سمت هزاررود- انتهای سرازیری- نرسیده به محله دیکه سر- سمت راست جاده مشاهده فرمائید. 

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

خانه ذوالفقاری

 

خانه ذوالفقاری مربوط به دوره قاجار است و در خیابان طالقانی شهر زنجان واقع شده است. عمارت ذوالفقاری در یکی از محلات قدیمی شهر زنجان موسوم به محله دالان آلتی در ضلع شمالی سبزه میدان و مسجد جامع قرار دارد. این خانه به سبک بناهای اواخر دورهٔ قاجار ساخته شده‌ است. سبک ساختمانی آن از بناهای گوتیک اروپایی الهام گرفته شده‌ است. 

 

معبد داش کسن یا اژدها

 

معبد داش کسن بنایی صخره‌ای است که در حاشیه روستای ویر در حدود ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر تاریخی سلطانیه (زنجان) واقع شده است. این معبد با طرح اژد‌ها یادگاری از دوره ایلخانیان است. این بنا به دو نقش برجسته اژد‌ها و چند محراب اسلامی در دو سمت آن و به قرینه یکدیگر مزین است. نمونه‌های مشابه نقش‌های اژدهای آن در جای دیگری از ایران دیده نمی‌شود.

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

حسینیه اعظم زنجان

 

حسینیه اعظم زنجان از اماکن مذهبی شیعیان است که در جنوب شهر زنجان واقع شده ‌است. قدمت این مکان به حدود یک قرن پیش می‌رسد این حسینیه توسط دو نفر به نام‌های حاج میرزا محمد نقی و حاج میرزا بابایی وقف گردید.

 

آرامگاه ملاحسن کاشی عمارتی در نزدیکی گنبد سلطانیه، توسط شاه طهماسب اول به افتخار ملاحسن کاشی عارف قرن ۱۴میلادی بنا شده‌است. تکمیل معماری داخلی بنا توسط فتحعلی‌شاه قاجار در دوران قاجار و قرن نوزدهم میلادی انجام گرفته ‌است.

 

ائل داغی

 

مجموعه تفریحی و کوهستانی ائل داغی زنجان یا مجموعه تفریحی گاوه‌زنگ زنجان در شمالی‌ترین نقطه زنجان و در دامنه کوه گاوازنگ قرار دارد. آلاچیق‌های چوبی، رستوران، آسیاب، آبشار مصنوعی و غیره از جمله تسهیلات موجود در این مجتمع است.

 

قلعه بهستان

 

قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماه‌نشان در استان زنجان و در کنار رود خانه قزل اوزن واقع است. به اعتقاد برخی باستان‌شناسان قدمت این دژ به دوره ماد‌ها بر می‌گردد.

 

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

گنبد سلطانیه

 

گنبد سلطانیه مقبره اُلجایتو است که از ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی به شمار می‌رود. گنبد مزبور در پنج فرسخی سمت شرقی شهر زنجان در داخل باروی شهر قدیم سلطانیه قرار گرفته و بنایی است هشت ضلعی که طول هر ضلع آن ۸۰ گز است. هشت مناره نیز در اطراف گنبد قرار دارد و قدیمی‌ترین گنبد دوپوش موجود در ایران است.

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

غار کتله خور

 

کتله‌خور غاری خشکی آبی است که در شهرستان خدابنده قرار دارد. نخستین بار در بهار سال ١٣٣١ خورشیدی گروهی از سر‌شناس‌ترین کوهنوردان ایران اقدام به بازدید غار کتله خور کردند. بنابه اظهارات یک گروه کوهنوردی از دانشگاه بوعلی همدان شکل‌گیری این غار به دوران ژوراسیک (بیش از ۱۲۰ میلیون سال قبل) باز می‌گردد.

 

مسجد و مدرسه جامع زنجان

 

مسجد و مدرسه جامع زنجان معروف به مسجد سید در قرن سیزدهم هجری قمری (سال ۱۲۴۲) در دوره قاجاریه توسط یکی از پسران فتحعلی شاه قاجار به نام عبدالله میرزا دارا ساخته شد. این مسجد در قلب بافت قدیمی شهر قرار دارد.

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

مردان نمکی

 

مردان نمکی نامی است که به شش مومیایی کشف‌شده در زمستان سال ۱۳۷۲ (۱۹۹۳ میلادی) در معدن نمک چهرآباد استان زنجان داده شده‌ است. در میان آن‌ها جسد یک زن و یک پسر نوجوان نیز وجود دارد. تعدادی از مردان نمکی بر اثر ادامه کار معدن، به‌شدت آسیب دیده‌اند.

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

از میان مردان نمکی یافت شده، سه مرد نمکی مربوط به زمان هخامنشیان (حدود ۴۰۰ پیش از میلاد) و دو مرد نمکی دیگر نیز مربوط به اواخر دوران ساسانی (حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلادی) هستند.

 

پل میر بهاء الدین

 

پل میر بهاء الدین که با نام‌های پل کهنه و پل اژدهاتو نیز شهرت دارد، در محور جنوبی حومه شهر زنجان در مسیر استان‌های زنجان به کردستان ساخته شده است. پل میر بهاء الدین از نظر قدمت متعلق به اواسط دوره قاجار و زمان حکومت ناصرالدین شاه قاجار است. 

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

دیـدنی‌های تاریـخی و طبیـعی زیبای زنجـان + تصاویر

 

  .... ابهر :

  منطقه ابهر و مناطق اطراف ابهررود ، که به زبان محلی (ابهرچای) نامیده میشود ، از نخستین زیستگاههای انسانی در ایران است و از پیشینه تاریخی طولانی برخوردار است. بررسی این مناطق نشان میدهد که دره ابهر رود در هزاره دوم پیش از میلاد از رونق قابل توجهی برخوردار بوده است. درقرن نهم پیش از میلاد ، مادها در این منطقه اتحادیه ای از قبیله های گوناگون را به وجود آوردند که مقر آن در ابهرچای بوده است . به استناد شواهد تاریخی ، در سال 82 پیش از میلاد ، در دره ابهر چای میان مادها و آشوری ها نبردی درگرفته است .

  در زمان روی کارآمدن حکومت ایلخانیان و انتخاب سلطانیه به عنوان پایتخت ، این منطقه به علت برخوردارشدن از شبکه های جاده ای اهمیت ارتباطی قابل توجهی بدست آورد که هنوز هم محفوظ مانده است. وجه تسمیه این شهر از واژه پهلوی (اوهر) گرفته شده است . نویسنده کتاب جغرافیایی حدودالعالم ، ( ابهر) را (اوهر) ثبت کرده است. بخش اول واژه منسوب به آب به عنوان نماد زندگی در مذهب زرتشت است و واژه (وهر) به معنی دشوار کردن کار و محدود نمودن آمده است . بنابر این ، این واژه به معنای محل بستن آبهاست .

  جایگاه نخستین خانه های این شهر ، تپه ای باستانی به نام تپه قلعه است و در کناره راست ابهر رود جای دارد . این محل یکی از نخستین زیستگاههای انسانی منطقه زنجان به شمار میرود و حداقل از اوایل هزاره چهارم یش از میلاد مورد استفاده و محل سکونت جماعت های آغازین بوده است . از آثار بدست آمده در این محل میتوان به سفال های قرمز رنگ نقشدار اشاره کرد .

 

  .... خدابنده :

  شهرستان خدابنده در جنوب شرقی زنجان واقع شده است . در این منطقه ، ایلات خدابندهلو و افشار ، با اقوام بومی درهم آمیخته و نژادی را پدید آورده اند که از نظر تیپولوژی (بررسی ویژگی های ظاهری) به نژاد موسوم به زنجانی معروف شده است .

  شهرستان خدابنده دوشهر تاریخی "سهرورد" و " سجاس" را درخود جای داده و مردان بزرگی همانند شهاب الدین سهروردی را درخود پرورده است. جایگیری جماعت های انسانی و یکجانشینی آنان در این مناطق ، به اواخر هزاره چهارم و اوایل هزاره پنجم پیش از میلاد مربوط است . از نمونه های آثار این دوره ، سفال های گوجه ای رنگی است که با آثار سفالی شناخته شده قزوین قابل مقایسه است .

  .... خرمدره :

  شهرستان خرمدره به لحاظ تراکم نسبی جمعیت در سطح استان رتبه اول را داراست.این شهرستان از یک بخش مرکزی و دو دهستان به نام الوند و خرمدره و یک شهر به نام خرمدره تشکیل شده است . خرم‌دره 1۸ روستای دارای سکنه است :اردجین- شویر- سوکهریز- اسلام آباد- انجلین- رحمت آباد- قلعه حسینیه- الوند- باغدره- فلج- خلج- ویستان بالا- ویستان پائین- پلاس - نصیر آباد - خلیفه‌لو- آرانج - پلک 8 روستا دارای دهیاری می‌باشند.طبق آمار گیری سال 85 این شهرستان دارای جمعیتی 60499 نفری است که معادل 15342 خانوار خواهد بود و جمعیت شهری آن 48398 نفر و روستائی 12101 نفر میباشد .

  موقعیت جغرافیایی شهرستان:

  شهرستان خرم‌دره در 49 درجه و 25 دقیقه تا 48 درجه و 55 دقیقۀ طول شرقی نصف‌النهار مبدأ و 36 درجه و 25 دقیقه تا 36 درجه و 10 دقیقۀ شمالی خط استوا قرار گرفته است. ارتفاع آن از سطح دریا 1575 متر می‌باشد.مساحت شهرستان 407 کیلومتر مربع می‌باشد.این شهرستان در قسمت جنوبی استان زنجان واقع شده که از شمال به استان قزوین و از شرق و غرب به شهرستان ابهر و از جنوب به شهرستان خدابنده محدود می‌شود.منطقۀ خرم‌دره، منطقه‌ای کوهستانی محسوب می‌شود.

  وجه تسمیه و پیشینه تاریخی

  نام خرم دره برگرفته از موقعیت طبیعی این منطقه است و چون خرم دره روستای خوش آب و هوا و خرمی واقع شده بود، به این نام معروف شده است. چنان که از آثار و نوشته های مورخین، جغرافی دانان و سفرنامه نویسان برمی آید، منطقه خرم دره به واسطه وجود ابهر رود در طول حیات خود همواره منطقه ای آباد و سرسبز بوده است. به نوشته حمداله مستوفی که در قرن هشتم قمری مدتی متصدی مالیاتی ابهر و زنجان بوده، .

  در سفرنامه سیف ‌الدوله (دوران قاجار) درباره خرم دره آمده شده است "خرم دره ده با صفای معتبری است. باغات و زراعت زیاد دارند. آبش بسیار، در کنار رودخانه‌ای واقع است. حمام و مسجد خوبی دارد. مردمش ترک زبان هستند و بعضی باراندازها به جهت کاروانسرا ساخته‌اند." در زمان ناصرالدین شاه مادام دیولافوا فرانسوی که از خرم دره دیدن کرده در سفرنامه خود نوشته است: " در دو منزلی سلطانیه، دهکده قشنگ و باصفایی است که موسوم است به خرم دره. الحق نام شایسته‌ای است که به حقیقت نزدیک است. از تبریز تا این جا دهکده‌ای که این طور آباد و خرم باشد ندیده بودم."
مهم ترین علت وجودی شهر خرم دره جریان ابهر رود در طول شهر است که دلیل اصلی وجود باغ ها و زمین های کشاورزی و چهره سبز و خرم این منطقه به حساب می آید. روستای خرم دره در گذشته شامل محله‌های لشگری، چاله محله و محله حصاری بوده و پس از آن محله‌های نوکر زک (قنات نو)، حاج ملاعلی، ناوک و گونه ‌زار، سلطان آباد، تازه کند و شهرک قدس به آن اضافه شده است و به این ترتیب شهر در مقاطع مختلف تاریخی توسعه یافته است. همچنین بارندگی مناسب و عبور ابهررود از میان آن، سبزی و طراوت خاصی به خرم دره بخشیده که باعث شده است سفرنامه نویسان و جغرافی دانان از آن با عنوان باغ شهر نیز یاد کنند.

    طارم :

  شهرستان طارم از شمال به استان های گیلان و اردبیل، از جنوب به شهرستان ابهر و استان قزوین، از خاور به شهرستان رودبار)استان گیلان) و دریاچه سد سفیدرود و از باختر به شهرستان زنجان محدود می شود. این شهرستان از نظر جغرافیایی در 48 درجه و 30 دقیقه تا 49 درجه و 15 دقیقه درازای خاوری و 36 درجه و 41 دقیقه تا 37 درجه و 12 دقیقه پهنای شمالی قرار گرفته است. مرکز شهرستان نیز از نظر جغرافیایی در 48 درجه و 58 دقیقه درازای خاوری و 36 درجه و 55 دقیقه پهنای شمالی و ارتفاع 650 متری از سطح دریا واقع شده است. شهرستان طارم در شمال خاوری استان زنجان واقع شده و مرکز آن آب بر نام دارد و این نام به این دلیل که شهر در بریدگی رودخانه قزل اوزن واقع شده است به این منطقه اطلاق شده است. بر اساس سرشماری سراسری سال 1375 جمعیت شهرستان طارم 43،460 نفر برآورد شده که از این تعداد 4338 نفر در شهر آب بر ساکن بوده اند .

  شهرستان طارم به علت طبیعت زیبا و شباهت آب و هوایی به مناطق شمالی کشور از زیباترین و منحصر به فردترین مناظر و چشم اندازهای طبیعی برخوردار است. پیشینه تاریخی و قدمت طولانی منطقه نیز به کمک طبیعت زیبای آن آمده و شهرستان طارم را از نظر ظرفیت های بالقوه جهانگردی غنی کرده است. این منطقه از جاذبه های طبیعی و مکان های تاریخی با ارزشی برخوردار است که در صورت توجه‌بیش تر و فراهم کردن امکانات رفاهی و گردشگری برای بازدیدکنندگان و معرفی صحیح این منطقه زیبای استان، قابلیت رشد و توسعه بسیار زیادی را در زمینه اکوتوریسم (طبیعت گردی) و توریسم فرهنگی خواهد داشت. چشمه های آب معدنی، رودخانه های متعدد دایمی و فصلی، جنگل ها و آبشارهای زیبای داخل جنگل ها، روستاهای ییلاقی و زیبایی که در دره های ارتفاعات طارم واقع شده اند، غار خرمنه سر که از غارهای معروف استان است، قلعه های تاریخی و باستانی که قدمت آن ها به دوران پیش از اسلام می رسد و گواهی بر قدمت سکونت در این ناحیه هستند و امام زاده هایی که تقدس خاصی در میان مردم دارند، برخی از مکان های با ارزش گردشگری و شناخته شده در شهرستان طارم را تشکیل می دهند. به نظر می رسد که در صورت برنامه ریزی صحیح و لحاظ کردن پتانسیل بالای منطقه در برنامه ریزی های صنعت توریسم استان، شهرستان طارم در زمینه جلب توریست و رونق این صنعت به خصوص در زمینه اکوتوریسم (طبیعت گردی)، گوی سبقت را از سایر مناطق استان برباید و به جایگاه واقعی خود دست یابد .

  قسمتی از دریاچه سد سفید رود که در شهرستان طارم واقع شده، ساحل رودخانه هایی که همگی ریزابه قزل اوزن هستند، دامنه ارتفاعات، جنگل ها، چشمه آب معدنی الله بلاغی، غار خرمنه سر، روستای تشویر، روستای شاه نشین و دیگر روستاهای ییلاقی با آب و هوای مناسب، چشم انداز باغ ها و کشتزارهای برنج و... از جاذبه های طبیعی شهرستان طارم هستند که به همراه سکوت و آرامش دلپذیر منطقه، مقدمات استراحت کم نظیر و دلچسبی را برای بازدیدکنندگان از این خطه زیبای استان زنجان فراهم می کنند. شهرستان طارم علاوه بر جاذبه های طبیعی به نسبت وسعت و موقعیت خود در استان از بناهای تاریخی و مکان های دیدنی خوبی برخورداراست. قلعه شمیران، قلعه سانسیز، بنای امام زاده حیدر، بنای امام زادگان عوف و هاشم (ع)، چهار تاقی های طارم، آتشکده تشویر، آتشکده الزین و آتشکده پیرچم از جمله بناهای ارزشمند و دیدنی شهرستان طارم هستند که در کنار طبیعت زیبا و منحصر به فرد منطقه ارزش های توریستی و تفرجگاهی این ناحیه را یادآوری می کنند .

  درباره صنایع ماشینی ومعادن شهرستان طارم اطلاعات مستندی در دست نیست ولی رونق دام‌داری در منطقه طارم باعث وفور مواد اولیه مورد نیاز در صنایع دستی شده و و به این صنعت رونق خاصی داده است. قالی بافی، گلیم بافی، جاجیم بافی و نمدبافی از جمله مهم ترین صنایع این منطقه هستند که ارزش صادراتی بالایی دارند . بافت انواع البسه و انواع جوراب ها و شال های پشمی از دیگر صنایع دستی منطقه هستند که بیش تر توسط زنان و دختران بافته می شوند .

  کشاورزی در این منطقه به صورت سنتی و نیمه صنعتی انجام می گیرد و در ارتفاعات به صورت دیم و در پای کوه ها و میان دره ها به صورت آبی انجام می شود . حدود 95 درصد از مردم این منطقه از طریق کشاورزی زندگی می کنند و تولیدات کشاورزی آن ها عبارتند از برنج، گندم، جو، سیب زمینی، پیاز، بنشن، زیتون، انار، پنبه، توت، فندق، گردو، گیلاس، سیب و انگور. برنج طارم یکی از مهم ترین محصولات کشاورزی سراسر استان زنجان است که به دلیل کیفیت ممتاز خود از شهرت خوبی در سراسر کشور برخوردار است .
دام‌داری نیز در این شهرستان به صورت سنتی انجام می گیرد و با توجه به پوشش گیاهی مناسبی که در منطقه وجود دارد از اهمیت خاصی برخوردار است. صادرات منطقه طارم، فرآورده های کشاورزی و باغداری و دام و فرآورده های دامی است. در روستاهای ارشت و زهترآباد این شهرستان معادن نمک نیز وجود دارد که به روش سنتی مورد بهره برداری قرار می گیرند .

  شهرستان طارم یکی از شهرستان های خرم استان زنجان است که در ناحیه شمال خاوری آن قرار دارد. به استناد مدارک به دست آمده از غار خرمنه سر این منطقه در دو دوره پیش از تاریخ و قرن چهارم هجری یکی از زیستگاه های انسانی بوده است . عبور رودخانه عظیم قزل ‌اوزن و ریزابه های متعدد آن از منطقه طارم، باعث آبادانی و رشد کشاورزی و دامداری در این منطقه شده است. وجود کهن سال ترین درختان استان زنجان در این شهرستان به همراه آثار طبیعی و جاذبه های تاریخی قابل توجه، استعداد جهانگردی درخور توجهی به این شهرستان داده است. منطقه طارم در زلزله سال 1369 آسیب جدی و سختی دیده است

  .... ماهنشان :

  مادها از طریق مصب و کناره های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهائی همچون مادآباد در 15 کیلومتری شهر ماهنشان مستقر شدند و وجود قلعه های دفاعی همچون قلعه بهستان در 12 کیلومتری ماهنشان معماری زیبا و هنرمندانه ای را به نمایش گذاشته است در دوره افشاریه این شهرستان محل استقرار ایل افشار بوده که بیشترین موقع جغرافیائی این ایل در حاشیه رودخانه قزل اوزن بوده است ایل افشار یکی از مهمترین تیره های غنی بگلو بوده که در کتاب مراه البلدان از این منطقه به عنوان منطقه افشاریه یاد شده است همچنین دهستان قزل گچیلو نیز به عنوان منطقه افشاریه عنوان شده که از فرهنگ دولت نادرشاه افشاری خبر می دهد . در دوره صفویه این منطقه از موقعیت استراتژیکی خاصی برخوردار بوده و محور تدافعی در مقابل تهاجمات عباسیان بوده که مبارزاتی بین شیعیان صورت گرفته که مقبره هایی با زبان عربی از جمله قبرستان شهیدلر وجود دارند .

 اماکن تاریخی که مهمترین آن قلعه بهستان متعلق به دوره هخامنشیان ، حسینیه روستای قلعه ارزه خوران اواخر قاجاریه ، مقبره مولانا همتی انگورانی (قرن دهم هجری ) قلعه کلیسا در روستای کلیسا ، گنجعلی بیگ قلعسی در روستای گنج آباد ، قلعه یاستی قلعه در روستای یاستی قلعه ، منجیق لیق در روستای یاستی قلعه دوره ساسانی ، گیلار تپه قرن 6 هجری قمری در روستای قلعه جوق سیاه منصور ، اورتا تپه قرن 602 هجری قمری در روستای یاستی قلعه ، تپه تکلی کانی قرن 109 هجری قمری روستای پری ، قبرستان گورتپه در روستای ینگیجه ، دریاچه طبیعی خندقلو ، یخچال طبیعی قوشقار ، قلعه جوق سیاه منصور و ....می توان نام برد .

  وضعیت جغرافیائی و طبیعی شهرستان ماهنشان:

  شهرستان ماهنشان این دیار کهن و سرزمین گنج های پنهان واقع در غرب استان زنجان یکی از هفت شهرستان استان با مساحت 4180 کیلومترمربع در امتداد 48 درجه و 10 دقیقه تا 36 درجه و 20 دقیقه طول شرقی نصف النهار گرینویچ و 37 درجه و 10 دقیقه تا 36 درجه و 20 دقیقه عرض شمالی خط استوا با ارتفاع 1350 متر از سطح دریا واقع شده است. این شهرستان از موقعیت جغرافیایی ویژه و ممتازی به لحاظ قرارگیری و ارتباط با سایر نواحی برخوردار می باشد بطوریکه از شمال به استان آذربایجان شرقی، از غرب با آذربایجان غربی از جنوب با استان کردستان و از شرق با شهرستانهای زنجان و ایجرود محدود می شود اوضاع جوی و شرایط اقلیمی منطقه کوهستانی و اغلب سال پوشیده از برف و دارای آب و هوای نسبتاً سرد می باشد

  .... ایجرود :

  تقسیمات کشوری:

  بر اساس آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای دو بخش به نام‌های مرکزی و حلب و دو شهر به نام‌های زرین‌آباد(مرکز شهرستان) و حلب و چهار دهستان به نام‌های ایجرود بالا، گلابر، سعیدآباد و ایجرود پایین و 79 آبادی دارای سکنه می‌باشد.

  عمده‌ترین جاذبه‌های طبیعی و تاریخی شهرستان ایجرود که این منطقه را از سایر نقاط استان متمایز نموده و شرایط لازم را برای گردشگری و به‌ویژه اکوتوریسم فراهم می‌نماید عبارتند از:تنوع راه‌های ورودی و خروجی شهرستان حداقل هشت مسیر جاده آسفالته فرعی و یک جاده فرعی اصلی غرب کشور که در طول و عرض شهرستان گسترده شده‌اند و بنا به تعریفی می توان گفت که جاذبه‌های گردشگری طبیعی و تاریخی که عمدتاًدر جوار هم قرار گرفته‌اند در یک کریدور تاریخی و طبیعی از آثار تاریخی زنجان سلطانیه سجاس قیدار نبی شروع و از طریق آثار تاریخی گلابر و مناظر طبیعی و دیدنی آن به زرینآباد که از کنار دریاچه سد گلابر نیز عبور می‌نماید به مناظر بسیار زیبا و آثارتاریخی روستای خوئین(قلعه زیر زمینی دژمنده و بازار و گرمابه) و چشم‌انداز طبیعی زیبای باغات، جنگل‌ها و آبگرم روستای ارکوئین، گورستان‌های تاریخی با قدمت بسیار زیاد روستاهای قمچقای بلوبین و سعیدآباد و خوئین و همچنین میل خوئین پل تاریخی قجور احداث شده بر روی رودخانه قزل‌اوزن با ورود به شهرستان ماهنشان و اثر تاریخی تخت سلیمان در شهرستان همجوار یعنی تکاب استان آذربایجان‌غربی ختم می‌شود. مسیر فوق دارای ویژگی‌هایی است که می‌تواند مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا عامل جذب گردشگر باشد

  اقلیم و آب و هوا و موقعیت جغرافیایی

  شهرستان ایجرود به عنوان یکی از شهرستان‌های استان زنجان در مسیر جاده زنجان- بیجار و در فاصله 35 کیلومتری از مرکز استان واقع شده، این شهرستان از شمال به شهرستان زنجان از شرق به خدابنده از جنوب به استان کردستان از غرب به شهرستان ماهنشان محدود گردیده، مساحت شهرستان بالغ بر 1829 کیلومترمربع می‌باشد که در 48 درجه و 35 دقیقه تا 47 درجه و 5 دقیقه طول شرقی نصف‌النهار گرینویچ و 36 درجه و 35 دقیقه تا 36 درجه و 5 دقیقه عرض شمالی خط استوا قرار دارد.

  ارتفاع شهر زرین‌آباد از سطح دریا حدود 1749 متر می‌باشد.شهرستان ایجرود دارای منطقۀ کوهستانی وجلگه‌ای‌ است و شرایط آب و هوایی کوهستانی را دارا می‌باشد معمولاً در ارتفاعات دارای آب و های سرد کوهستانی زمستانی برفی و قسمت دشت‌ها در تابستان دارای آب و هوای معتدل و خشک می‌باشد.

  مردم شناسی استان:

  مردم شناسی به معنی اخص کلمه، که تجزیه و تحلیل عناصر گوناگون شئون زندگی اجتماعی و سپس مقایسه و ارزیابی این عناصر، به منظور یافتن منشأ امور است، دراین مقال مورد توجه قرار نگرفته، زیرا بر این اساس، ارزیابی شئون زندگی مردمان غیر متجانس هم چون منطقه مورد مطالعه، کاری بس سنگین و دشوار است، لذا تنها مواردی از مسایل مردم شناسی منطقه زنجان آن چنان که هست ، اجمال و به طور خبری بیان می شود .

  به طور کلی موارد مردم شناسی مردم زنجان هم چون نژاد یکدست نبوده و در مناطق مختلف دارای آداب و رسوم خاصی هستند. بنابراین وجوه اشتراکی در میان آنان وجود دارد. به هر تقدیر مواردی که ذیلا بیان می گردد بعضی از آداب و رسوم منطقه انگوران است که به علت مورد عمل بودن آنها انتخاب شده است .

  آداب مهمان:

  آداب مهمان در منطقه حائز اهمیت است. عموما مهمان در میان مردم زنجان، از هر طبقه و گروه که باشد دارای مقام و منزلتی بس بزرگ است. اصولا تمام شؤون زندگانی بر اساس نحوه پذیرایی از مهمان مترتب گردیده است، گویی همه چیز از برای مهمان است و بس. برای مثال از تهیه مسکن تا تدارک مایحتاج زندگی، فاکتور قابل ملاحظه ای در امر پذیرایی در نظر گرفته می شود اطاق خوب، لوازم عالی، فرشهای زیبا و بالاخره وسایل خواب راحت همه از برای مهمان است .

  بدین ترتیب پس از ورود مهمان تمام اعضای خانواده از کوچک و بزرگ همه در خدمت مهمان قرار می گیرد. واز اطعمه و اشربه تدارک شده در هر طبقه اجتماعی که عموما چند برابر مایحتاج است، قبل از صرف مهمان و پایان پذیرایی، کسی حق استفاده از انها را نخواهد داشت، در این مرحله دو رسم وجود دارد نخست آنکه صاحبخانه پس از چیدن سفره رنگین، اطاق مخصوص پذیرایی را ترک و مهمان را جهت استفادهاز غذا راحت می گذارد، این پدیده بدان جهت است که آزادی عمل مطلق را به ازهوارد می بخشد .

  رسم دوم آنکه، صاحبخانه پس از تکمیل سفره، به فاصله یک متری و دو متری و دو زانو نزدیک در ورودی می نشیند و با تعارفات پی در پی مهمان را به صرف غذا ترغیب و تشویق می نماید، پس از جمع کردن سفره که همراه با تعارفات زیاد نظیر «خیلی ببخشید، قابل شما نبود، شرمنده شدیم، و… » است، افراد خانواده بقیه غذا را تناول می کنند .

  اختیار تام وقت استراحت تمام افراد، به دست مهمان سپرده می شود، چنان که قبل از به خواب رفتن او کسی حق استراحت را نخواهد داشت، فردای آن روز صاحبخانه قبل از طلوع آفتاب جهت انجام خدمت، خود را آماده می نماید. بدین رتیب مهمان نوازی از خصوصیات بارز مردم است، و در سفرنامه های جهانگردان به تفصیل از آن سخن رفته است. ضرب المثلهای بسیار متنوعی نیز در این ارتباط در میان اهالی رایج است که ذیلا چند نمونه آورده می شود :

  1 ـ قونانق اوی صاحابینین دوسی دی هریاندا خخ لاسا گرگ یاتا(ترجمه: مهمان شتری صاحب خانه است، هر جا که گفت باید بخوابد) این ضرب المثل بدان معنی است که در مقابل خدمات صاحب خانه مهمان تعارف ننموده و پذیرای خدمات باشد .

  2 ـ قوناق روزی سی اوزونن قاباق گلر( ترجمه: روزی مهمان جلوتر از خودش می آید )

  3 ـ قوناق الهین عزیزیدی(مهمان عزیز خداست )

  4 ـ قوناق اوزونین روزی سین گترر(ترجمه : مهمان روزی خود را با خود می اورد.)کنایه از این که مهمان سربار صاحب خانه نیست، بلکه از طرف خداوند روزی وی حواله می شود .

  5 ـ قوناق خدمت ایله، اگر چه کافر اولا، (ترجمه: به مهمان خدمت کن اگرچه کافر باشد) در این ارتباط ضربالمثلهای بیشماری زبانزد خاص و عام است که ذکر آنها از حوصله این مقوله خارج است .

  مسأله ازدواج در منطقه با تأکید خاصی مورد توجه است و از نظر آداب و رسوم به طور کلی دو نوع ازدواج صورت می گیرد،؟ نوع اول این که عروس همراه با داماد بدن هیچج اطلاع قبلی منزل پدری را ترک می نمایند و پس از چند روز پدر داماد با ریش سفیدان محلی به منزل عروس مراجعه می نمایند و پس از شرح ماجرا به هر تقدیر پدر عروس را راضی نموده و نامه ای تحت عنوان وکیل نامه جهت عقد ازدواج رسمی دریافت می نمایند .

  نوع دوم ازدواج بدین ترتیب است که، ابتدا پدر داماد با چند نفر از ریش سفیدان محلی به عنوان خواستگاری به منزل عروس مراجعه و پس از تبادل نظر و جلب رضایت، هر کدام از طرفین نماینده ای جهت عقد قرار داد تعیین می نمایند، متن قرار داد شامل تعیین شیر بهاء به میزان تقریبی 500000 ریال و مهریه به میزان تقریبی 1000000 ریال و بر اساس و.ضع مالی داماد، قن دو گونی، چای ده بسته، برنج 30 کیلو، روغن دو حلب، شیرینی 20 کیلو، کشمش 15 کیلو. بدین ترتیب قرارداد تحت عنوان «کسمات» منعقد می گردد که پدر داماد موظف به تهیه اقلام یاد شده به پدر عروس است .

  سپس پدر عروس مقداری پارچه چادری و لباس تحت عنوان «خلعت» جهت دعوت اقوام به عروسی به تعداد 40 نفر از پدر داماد دریافت می کند .

  در این میان عمو ودایی عروس هدایایی نظیرگوسفند و کتو شلوار بنام «دایی یولی» و «عمویولی» دریافت خواهند نمود. پدربزرگ و مادربزرگ عروس نیز صاحب زیور آلات خواهند شد.

پدر عروس به تهیه جهیزیه اقدام میکند که عموما شامل قالی، کمد، ظروف ، جاجیم محلی، چرخ خیاطی، خورجین ، لوازم خواب، کت و شلوار داماد و یک جعبه دربسته توسط مادر عروس تهیه شده و محتوای ان معلوم خواهد بود، تدارک می کنند .

  تهیه لوازم مذکور از طرف پدر و مادر داماد بر طبق قرارداد اجباری و از طرف پدر عروس اختیاری است، پس از تدارک عروسی، ابتدا پدر داماد مجلسی به عنوان « صلاح چایی» بر پا کرده و ریش سفیدان محل و قوم خویش را دعوت می نماید، این جمع، پس از صلاح و مشورت در ارتباط با زمان و مکان عروسی و نحوه جابه جایی مهمانان تصمیم گیری می نمایند. و ما حصل تصمیم به خانواده عروس ابلاغ می شود به طوری که این تصمیم از طرف خانواده عروس لازم الاجراست. سپس پدر عروس و داماد هر کدام نماینده ای تعیین و ضمن تحویل خلعتهای خریداری شده، مهمانان را به روز موعود دعوت می نمایند و دعوت کننده به نوبه خود انعمی از دعوت شونده دریافت می کند. پس از جمع شدن مهمانان در منزل عروس و داماد، مهمان زن مقداری پول، جاجیم ، دستکش تحت عنوان «توره» به عروس هدیه می دهند تا همراه جهیزیه فرستاده شود .

  پس از صرف شام، مقداری حنا همراه با شمع، و شیرینی که درسینی جمع اوری شده ، از منزل داماد به منزل عروس آورده می شود، اگر عروس و داماد در یک روستا باشند در منزل عروس بر روی حنا آورندگان بسته می شود و در ورودی پس از دریافت انعام «قاپی باسما» از طرف پدر داماد گشورده شده و مراسم حنا گذاری تا نزدیکی های صبح ادامه می یابد . ضمنا در منزل داماد مراسم مشابهی اجراء می شود و چندنفر جهت اوردن عروس تعیین می گردند، فردای آن روز افراد تعیین شده طرف صبح به منزل عروس مراجعه و نسبت به صورت برداری جهیزیه اقدام نموده و تحویل می گیرند، جهیزیه پس از بسته بندی از قبیل ارسال و عروس نیز پس از دریافت اجازه از پدر یا عمو آماده حرکت می شوند. مرکب عروس که ماشین یا اسب است، آذین بندی شده و همراه با برادر خویش و فرستادگان داماد سوار شده و به راه می افتد. در این میان برادر داماد در حالی که صورت خود را با آرد اندود نموده و چراغی در دست دارد پیشاپیش قافله حرکت می کند، در فاصله راه مقداری خوراکی که «توشه» نام دارد دربین همراهان عروس تقسیم می شود، داماد پس از دریافت خبر حرکت عروس با چند نفر از دوستان سوار بر اسب به عنوان ربودن عروس می آیند که با مقاومت سرسختانه همراهان عروس مواجه شده و به طرف منزل عقب نشینی می نمایند. خط سیر عروس در آبادی طوری پیش بینی می شود که فامیل داماد در مقابل منزل خود منتظر رسیدن عروس اند. تا پارچه هایی به عنوان خلعت بر گردن اسب ببندند. بدین ترتیب پس از رسیدن عروس به منزل داماد، وی با دوستان خود در پشت بام که از قبل مترصد رسیدن عروس است مقداری پول و شیرینی و سیب را به سر عروس پرتاب می نمایند و سپس یک پسر بچه به نشانه زائیدن بچه پسر، به دست عروس داده می شود و پس از ورود او به منزل داماد که همراه با ذبح قربانی و شکستن تخم مرغ است عروس را دور تنور منزل می گردانند و سپس وی را از روی پارچه ای بنام « پی انداز» حرکت داده و در اطاق مخصوص می نشانند در این وقت عروس از نشستن خودداری می کند، که پدر داماد، یک رأس گاو یا گوسفند به عروس هدیه داده و او را می نشاند، پس از ان شیرینی در سینی ها آورده می شود و در نفر ریش سفید آنها را در بشقابها گذاشته به میهمانان هدیه می کند، و مهمانان نیز پس از خالی کردن شیرینی ها در جیب مقداری پول به عنوان « تویانه» به میزان 1000 ریال الی 50000 ریال پرداخت می کنند. و این مبالغ پس از جمع آوری از مهمانان مرد و زن شمرده شده و به پدر داماد تحویل داده می شود و سپس ناهار صرف شده و مهمانان پس از کسب اجازه مراجعت می نمایند .

  دو روز بعد از عروسی مراسم زنانه «دواق قاپما» انجام می شود، بدین ترتیب که عرویس را روی صندلی نشانده و صورت او را با پارچه می پوشانند سپس در حضور مهمانان دو نفر پسر بچه که هر کدام یک قاشق چوبی در دست دارند، پارچه روی عروس را با قاشق کنار می زنند و سپس پارچه را به کمر خود می بندند و پس از دریافت انعام از طرف پدر داماد آن را، تحویل می دهند، مراسم پس از صرف شیرینی در حدود ساعت 6 خاتمه می پذیرد .

  پس از حدود بیست روز پدر عروس تحت عنوان «ایاق آشما» عروس و داماد را به منزل دعوت می نمایند و پس از صرف غذا هدیه ای شامل گوسفند و فرش با توجه به فراخور حال، به عروس و داماد می بخشند، پس از آن قوم و خویش عروس و داماد در ماه اول ازدواج مراسم مشابهی را انجام می دهند. و بدین ترتیب عروسی پایان می پذیرد .

    ملیله کاری

  استاد منصور کاظمیان مقدم :

  در سال 1326 در زنجان متولد شده اند و از 17 سالگی ملیله کاری را از پدرشان (استاد موسی کاظمیان مقدم) فرا گرفته اند . ایشان در ساخت انواع ظروف و زیورآلات از جمله سینی ، قاب عکس ، قاب آینه و شمعدان ، جعبه جواهرات ، قلمدان ، سرویس چایخوری و ... مهارت فراوانی دارند .

  مرتضی جز، صادقی :

  در سال 1338 در زنجان متولد شده اند و از 16 سالگی به این هنر روی آورده اند. برخی از آثار ایشان عبارتند از سینی ، تنگ ، میوه خوری ، سرویس چایخوری ، جهبه جواهرات ، کاسه و ...

  کریم ابطحی :

  در سال 1341 در زنجان متولد شده اند و مدت 16 سال است که در رشته ملیله کاری فعالیت میکنند . نمونه هایی از آثار ایشان عبارتند از : کره زمین با مختصات کشورهای جهان و تابلویی مزین به هفت زبان و تلفیقی از ملیله کاری ، مشبک کاری و قالیبافی ، سینی ، تنگ ، میوه خوری ، شمعدان و ...

  مریم قاسمی اندرود (کارشناس فنی صنایع دستی )

  ایشان در سال 1348 در تهران متولد شده اند و در سال 1371 ملیله کاری را در محضر استاد منصور کاظمیان مقدم فراگرفته اند و اولین ملیله کاری هستند که مبادرت به ساخت تابلوی ملیله با موضوعهای مختلف ادبی ، ملی ، و مذهبی نموده است.موضوع تابلوهای ایشان به ترتیب تاریخ ساخت عبارتند از : تابلویی با طرح نگارگری ، رستم در حال شکار،

  حضرت یونس در شکم ماهی ، فروهر ، پیرچنگی ، مولود کعبه ، ولایت حضرت علی (ع) و صبح عاشوراهم اکنون نیز بنا به پیشنهاد پدرشان مشغول ساختن برج آزادی با مقیاس 1/100 می باشند .

    چارق دوزی

  مردعلی حیدری :

  ایشان متولد 1335 بوده و مدت 38 سال است که در رشته چاروق دوزی فعالیت می کنند. علاوه بر چارق دوزی در گیوه دوزی هم مهارت دارند .

 

نمونه هایی از مفاخر استان:

  شیخ شهاب الدین سهروردی ( شیخ اشراق )

  میراث فرهنگی ایران اسلامی مجموعه پیچیده ای از عناصر متعدد و با ارزشی است که هریک به نوبه خود بر غنای میراث بشری افزوده و بخشی از مفاخر ملی ما محسوب میشود فلسفه اشراق که توسط شیخ شهاب الدین سهروردی به پختگی و کمال رسید یکی از ناشناخته ترین و در عین حال زیباترین دستاوردهای این فرهنگ اصیل و گسترده است. ریشه فلسفه اشراق را شهاب الدین سهروردی منسوب به ایران می داند و از آن به عنوان مشارقه تعبیر میکند که مشتق از مشرق زمین است . فلسفه مشرق همان حکمت اشراق است یعنی در حقیقت منتسب به آیین مزدیسنا و اصول و اعتقادات مذاهب ایران باستان ، سهروردی گرایشات ایرانی قوی داشت و بعد از فردوسی که برجسته ترین ادیب و حماسه سرای ایرانی ما بود شهاب الدین بزرگترین و برجسته ترین فرد علاقه مند به مبادی تفکر ایرانی بود .

  فلسفه اشراق مبتنی بر نور و ظلمت است و منظور سهروردی به گفته خودش اعتقادات مانویهای مشرک و مجوس که همان مغ ها هستند و از نظر او کافر محسوب میشوند نیست یعنی در حقیقت تکلیف خودش را روشن میکند و بیان میدارد که اساس کارش بر توصیه استوار است و صریحا" میگوید که فلسفه زرتشت و آیین زرتشتی مبتنی بر توحید بوده است نه بر شرک . ظلمت یک امر عدمی است و فقط نور مورد توجه بوده است .

  سهروردی میگوید آتش هم فقط به جهت دلالتی که به نور دارد مورد توجه و احترام بوده است. سهروردی از نور کاملا" مفهوم معنوی آنرا مد نظر دارد و این نکته را از قرآن گرفته است . خداوند میفرماید ( ا ... النور السماوات و الارض ) یکی از منابع شهاب الدین سهروردی در تلفیق فلسفه نوریه ای که ما'خوذ از ایران باستان است، قرآن کریم و اندیشه های مطرح شده در آن است .

  شیخ شهاب الدین یحیی بن حبش امیرک سهروردی معروف به شیخ اشراق و شیخ مقتول به اتهام کفر و انکار خاتمیت و ابراز مطالبی خلاف اصول دین و به فتوی فقهای شهر حلب و به دستور صلاح الدین ایوبی که تازه سوریه را از دست صلیبیان بیرون آورده بود و برای حفظ اعتبار خود به تایید علمای دین احتیاج داشت ، در سال 587 به زندان افکند و در همانجا در سن 38 سالگی به شهادت رسید .

    استاد رضا روزبه

  این بزرگ مرد در سال 1300 شمسی در خانواده ای به تقوی و صلاح مشهور، در شهر زنجان دیده به جهان گشود . پدر پاک سرشتش ، کربلایی محمود خیاط ، او را رضا نامید . در دوران تحصیل ، پیوسته خوش درخشید و از اوان کودکی با نبوغ و استعداد درخشان خود همگان را به اعجاب واداشت . دوران دبستان و دبیرستان رابا موفقیت پشت سر گذاشت .

  در این زمان علاوه بر تحصیل ، مقدمات علوم حوزوی و سطح را فراگرفت و نزد آیت الله شیخ حسین دین محمدی و آیه الله سید محمود حسینی زنجانی که از علما و مراجع بزرگ شهر زنجان بودند ، به سطوح عالی فقه و اصول و منطق و فلسفه پرداخت. پس از گرفتن دیپلم ، به کسوت معلمی درآمد و در دبستان توفیق که از مدارس مذهبی آن روز در خطه زنجان بود ، مشغول تدریس گشت . آن زمان مقارن بلوای فرقه دمکرات ، به رهبری جعفر پیشه وری ، در آذربایجان بود . شهرزنجان نیز از این مصیبت بی بهره نماند و آفت دمکرات فرقه سی (!) به آن شهر هم سرایت نمود و در همین راستا بود که روزبه اولین مبارزه اعتقادی را برای دفاع از مکتب خود آغازید . این اقدام ، او را با مشکلات و خطراتی مواجه ساخت و درتنگنای رها کردن خدمت معلمی و چه بسا دستگیری و زندان قرار داد ، اما لطف خدا مددکار شد و وی بار دیگر راهی را که آگاهانه و هدفدار برگزیده بود ادامه داد . پس از آن به تهران آمد .

  در سال 1330 وارد دانشکده علوم شد . در رشته فیزیک در قسمت تربیت دبیر تحصیلات عالی خود را پی گرفت و پس از 3 سال به اخذ لیسانس نائل شد . در دانشکده هماره دانشجویی مبرز و ساعی به شمــار می آمد و استادان او از داشتن چنین شاگردی بر خود می بالیدند .

  در سخت کوشی وی همین بس که برای بررسی روش تجربی فوکو در باره گردش وضعی زمین 24 ساعت تمام در آزمایشگاه ماند تا صحت تحقیق فوق را خود بیازماید . استاد پس از دریافت مدرک لیسانس پروژه ای تحقیقاتی تحت عنوان " مطالعه در آثار میدان الکتریکی و رادیاسیون و گاز ازن روی موجودات زنده " را زیر نظر استاد محقق دکتر جناب در دانشگاه با موفقیت به پایان برد . این تحقیق علمی از 1/7/1334 تا 1/7/1338 به طول انجامید که خود بیانگر دقت نظر و روحیه موشکافانه روزبه بوده است .

  مقارن با درخشش خورشید گونه روزبه در دانشگاه و بلند آوازه گشتن نامش ، علامه کرباسچیان از او دعوت نمودتادرتاسیس مدرسه ای منسوب به نام مولایشان – علوی – با وی همگام گردد، او نیز بی درنگ پذیرفت و تا آنجا در این انتخاب ثابت قدم ماند که عنوان دانشیاری دانشگاه را نپذیرفت و فرصت تحقیقاتی خارج از کشور را که در اختیارش گذاشته بودند نادیده انگاشت .

  روشنگری روزبه به همین جا خلاصه نگردید بلکه پس از مدتی خلا' مدارس دخترانه مذهبی در ذهن پویایش احساس شد و بر اثر تلاش پیگیر آن فقیه و همراهی برخی از روحانیون فاضل و آگاه ، بانوان تحصیل کرده و متدینی تربیت شدند که ثمره اش تاسیس مدرسه راهنمایی و دبیرستان دخترانه روشنگر بود .

  زبانفرانسوی را به خوبی می دانست . در ادبیات عرب فحل دوران بود و در عین این که همگان او را استاد مسلم فیزیک قلمداد می نمودند، در رشته زیست شناسی و طبیعی اهل نظر بود و در فلسفه و منطق نیز پاسخگوی سوالات مشتاقان به شمار می آمد . در سال 1347 ، به دنبال یک سرما خوردگی ساده ، استاد بیمار شد وبه مرور زمان بیماریش شدت یافت .

  سرانجام به تشخیص پزشکان بیماری استاد سرطان اعلام شد . در شامگاه دوشنبه 21 آبان ماه 1352 ، مقارن ساعت 19 ، آن آفتاب علم و ادب غروب کرد و دل هایی را در داغ ماتم خود سوگوار و عزادار